De RSI (Relative Strength Index) is na de MACD waarschijnlijk de meest gebruikte momentum-indicator ter wereld. Hij meet de snelheid en omvang van koersbewegingen en geeft daarmee aan of een aandeel overbought of oversold is. In dit artikel leggen we uit hoe de RSI werkt, hoe je hem leest en hoe je hem inzet als onderdeel van je beleggingsstrategie.
Wat is de RSI?
De RSI werd in 1978 ontwikkeld door J. Welles Wilder en gepubliceerd in zijn boek New Concepts in Technical Trading Systems. De indicator berekent de verhouding tussen gemiddelde koersstijgingen en gemiddelde koersdalingen over een bepaalde periode — standaard 14 dagen.
De formule:
- RSI = 100 − (100 / (1 + RS))
- waarbij RS = gemiddelde winst over 14 periodes / gemiddeld verlies over 14 periodes
Het resultaat is een getal tussen 0 en 100.
De twee sleutelwaarden: 70 en 30
De RSI werkt met twee kritische drempelwaarden:
- RSI boven 70 = Overbought: het aandeel is mogelijk te ver gestegen en kan terugvallen. Een potentieel verkoopsignaal.
- RSI onder 30 = Oversold: het aandeel is mogelijk te ver gedaald en kan herstellen. Een potentieel koopsignaal.
Let op: een RSI boven 70 betekent niet automatisch dat je moet verkopen. In een sterke opwaartse trend kan de RSI wekenlang boven de 70 blijven. Het is een waarschuwingssignaal, geen verplichting.
RSI en divergentie: het krachtigste signaal
De RSI schittert bij het herkennen van divergentie — een verschil tussen de koersrichting en de richting van de RSI:
- Bearish divergentie: de koers maakt een nieuw hoogtepunt, maar de RSI niet. Waarschuwing: het momentum verzwakt ondanks de stijgende koers.
- Bullish divergentie: de koers maakt een nieuw dieptepunt, maar de RSI maakt een hoger dieptepunt. Signaal: neerwaarts momentum neemt af — mogelijk herstel aanstaande.
Divergentie is een van de vroegste signalen van een aankomende trendwisseling en wordt door professionele traders zeer serieus genomen.
De middelste lijn: RSI 50 als trendfilter
Minder bekend maar minstens zo nuttig: de 50-lijn. Bevindt de RSI zich boven de 50? Dan overheerst koopkracht — bullish signaal. Zit de RSI onder de 50? Dan domineren verkopers — bearish signaal.
Traders gebruiken de 50-lijn als filter: alleen long gaan wanneer de RSI boven de 50 staat, en alleen short gaan wanneer de RSI eronder zit. Dit voorkomt dat je tegen de trend ingaat.
RSI instellen: welke periode gebruik je?
De standaard instelling van 14 periodes werkt goed voor de meeste toepassingen. Wil je meer signalen (maar ook meer ruis)? Gebruik een kortere periode zoals 7 of 9. Wil je rustiger signalen voor langetermijnbeleggen? Probeer 21 of 25 periodes.
- RSI(7): snel, gevoelig, veel signalen — voor actieve traders
- RSI(14): standaard, goede balans — voor de meeste beleggers
- RSI(21): trager, betrouwbaarder — voor lange termijn
RSI combineren met andere indicatoren
De RSI werkt het beste in combinatie met andere tools:
- Moving Averages / Golden Cross: gebruik de RSI om instaptiming te verfijnen nadat een Golden Cross is bevestigd
- Bollinger Bands: combineer een oversold RSI met een koers die de onderste Bollinger Band raakt voor een extra sterk koopsignaal
- Volume: een RSI-divergentie met afnemend volume is betrouwbaarder dan zonder volumebevestiging
Valkuilen van de RSI
Zoals elke indicator heeft de RSI beperkingen:
- Werkt slecht in trendmarkten: in een sterke bull run blijft de RSI langdurig overbought zonder terugval
- Lagging bij snelle bewegingen: de RSI reageert pas na de koersbeweging
- Nooit alleen gebruiken: combineer altijd met prijspatronen, volume of andere indicatoren
Conclusie
De RSI is een essentieel onderdeel van de gereedschapskist van elke belegger. Hij is eenvoudig te begrijpen, universeel toepasbaar en bijzonder krachtig bij het herkennen van divergentie en trendfiltering. Gebruik hem als bevestigingsinstrument naast je andere analyses — niet als losstaand handelsignaal.
Op zoek naar concrete koopsignalen? Bekijk onze dagelijkse Golden Cross en Death Cross signalen voor meer dan 650 aandelen — inclusief RSI-context.